Λέανδρος Τ. Ρακιντζής: Προτάσεις για τη Συνταγματική Αναθεώρηση

Ο κ. Πρωθυπουργός εξάγγειλε την αναθεώρηση ορισμένων άρθρων του Συντάγματος μεταξύ των οποίων του άρθρου 90 που προβλέπει τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων χωρίς ούτε αυτός ούτε ο κυβερνητικός επίτροπος να έχουν διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις παρά μόνο τη συμμετοχή των δικαστών στη διαδικασία επιλογής, μολονότι για το θέμα αυτό υπάρχει μεγάλη επιστημονική προεργασία με άρθρα, μελέτες, συνέδρια και προτάσεις πολιτικών κομμάτων.

Κατά πληροφορίες από κυβερνητικές διαρροές, η επιλογή για προαγωγή στις θέσεις που προβλέπονται από το άρθρο 90 παρ.5Σ δεν θα γίνεται πλέον με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου μετά από πρόταση του Υπουργού Δικαιοσύνης, αλλά από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με επιλογή μεταξύ των μελών του αντίστοιχου δικαστηρίου και με τη διαδικασία που θα προβλέπεται από το νόμο ενδεχόμενα με την ήδη ισχύουσα.

Στην περίπτωση αυτή όμως απαιτείται η αναθεώρηση του άρθρου 35 του Συντάγματος, που προβλέπει τις εξουσίες του ΠτΔ. Επομένως οποιοσδήποτε σχολιασμός της κυβερνητικής πρωτοβουλίας  είναι πρόωρος.     

Σαφώς εκτός από την προτεινόμενη από την κυβέρνηση αναθεώρηση του άρθρου 90 του Συντάγματος για την επιλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων υπάρχουν και άλλα σχετικά με τη Δικαιοσύνη θέματα, που η ρύθμισή τους κατά την προσεχή συνταγματική αναθεώρηση με τροποποίηση των σχετικών άρθρων είτε με πρόταση από την κυβέρνηση είτε με πρόταση 50 βουλευτών από άλλες πολιτικές δυνάμεις θα αποβεί προς όφελος της δικαιοσύνης.     

Με την αναθεώρηση του Συντάγματος το 1975 ορίστηκε ότι οι ανώτατοι (από το βαθμό του Προέδρου Εφετών και άνω) δικαστές αποχωρούν της υπηρεσίας με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους και οι λοιποί δικαστές με τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας τους. Έκτοτε οι βιολογικές συνθήκες έχουν αλλάξει και έχει ανέλθει το προσδόκιμο ζωής, με αποτέλεσμα δικαστές που συμπληρώνουν το παραπάνω όριο ηλικίας να διατηρούν ακόμα πλήρεις παραγωγικές δυνάμεις, που μπορούν να αξιοποιηθούν επωφελώς για τη δικαιοσύνη με την αύξηση του ορίου για την αποχώρηση από την υπηρεσία, για μεν τους ανώτατους δικαστές με τη συμπλήρωση του 70ού έτους της ηλικίας τους, όπως ίσχυε πριν την αναθεώρηση του Συντάγματος το 1975, για δε τους λοιπούς δικαστές με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους, όπως ισχύει για τους δημοσίους υπαλλήλους. Φυσικά η αποχώρηση των δικαστών λόγω της αύξησης του ορίου ηλικίας πρέπει να γίνεται κλιμακωτά με αύξηση του ορίου σε ετήσια βάση, ώστε να μην εμποδιστεί η εξέλιξη των νέων δικαστών.     

Με το άρθρο 87 παρ.3 του Συντάγματος ορίζεται ότι οι δικαστές επιθεωρούνται από δικαστές ανώτερου βαθμού. Ο τρόπος αυτός της επιθεώρησης των δικαστών παρά τη βελτίωση με τον νόμο 4938/2022-κωδ.ν.5286/2025 δεν απεικονίζει πλήρως το παραχθέν από τον δικαστή έργο και τις ικανότητές του, αν όμως προστεθεί στην παραπάνω παράγραφο ότι οι δικαστικοί επιθεωρούνται και από δικαστικούς σχηματισμούς, όπως ο νόμος ορίζει, θα δοθεί η δυνατότητα στα ανώτερα δικαστήρια, ιδίως στον Α.Π. και στο ΣτΕ, που κατόπιν ενδίκου μέσου επιλαμβάνονται αποφάσεων κατωτέρων δικαστηρίων, να μπορούν μαζί με την εξέταση της υπόθεσης να αξιολογούν με βάση αντικειμενικά κριτήρια τον δικαστή που εξέδωσε την απόφαση. Έτσι θα υπάρξει πληρέστερη απεικόνιση του δικαστή για τη νομική του κατάρτιση και τη δυνατότητά του εκτίμησης των αποδείξεων.

* Λέανδρος Τ. Ρακιντζής, Αρεοπαγίτης ε.τ.

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr