Ιωάννης Μπούγας: Πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών – Τα πρώτα στοιχεία

“Από την 1η Νοεμβρίου 2025, το Υπουργείο Δικαιοσύνης, σε συνεργασία με τη Συντονιστική Επιτροπή Συμβολαιογραφικών Συλλόγων Ελλάδος, εισάγει το «Γενικό Μητρώο Διαθηκών», καθιερώνοντας για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο ηλεκτρονικό μητρώο διαθηκών, εβδομήντα δύο χρόνια μετά την αρχική νομοθέτηση του «Μητρώου Αδημοσίευτων Διαθηκών».

Σύμφωνα με το ν. 5221/2025 (ΦΕΚ Α’ 133/28.7.2025), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, από 1.11.2025 η δημοσίευση όλων των τύπων διαθηκών -ιδιόγραφων, μυστικών και δημόσιων- πραγματοποιείται πλέον μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας «diathikes.gr», την οποία διαχειρίζεται ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Εφετείων Αθηνών -Πειραιώς- Αιγαίου και Δωδεκανήσου, εποπτευόμενος από το Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Το νέο σύστημα εφαρμόζεται σε υποθέσεις που αφορούν θανάτους, οι οποίοι επήλθαν μετά την 1η Νοεμβρίου 2025, ενώ με το άρθρο 114 του ν. 5264/2025 (ΦΕΚ Α’ 239/19-12-2025) προστέθηκε και η δυνατότητα δημοσίευσης διαθηκών από συμβολαιογράφο και στις περιπτώσεις που ο διαθέτης αποβίωσε πριν την 1η Νοεμβρίου 2025, με πρόβλεψη και για διαθήκες για τις οποίες έχει κατατεθεί αίτηση δημοσίευσης, εφόσον η κατατεθειμένη αίτηση δημοσίευσης αποσύρθηκε από το Πρωτοδικείο, με ευθύνη του αιτούντος και βεβαίωση από τη γραμματεία του δικαστηρίου.

Ειδικότερα, από την 01.11.2025 έως σήμερα έχουν καταχωρηθεί στο Μητρώο Διαθηκών, το οποίο αντικατέστησε το ”Βιβλίο Διαθηκών”, που τηρούνταν στα Δικαστήρια, 12.191 αδημοσίευτες διαθήκες, εκ των οποίων ζητήθηκε η δημοσίευση 1.739, μεταξύ αυτών 855 δημόσιες, 380 ιδιόγραφες, 491 ιδιόγραφες από τρίτο, και 13 μυστικές. Επισημαίνεται, ότι η δημοσίευση της διαθήκης γίνεται άμεσα εντός μίας ή δύο ημερών από την προσκόμιση της ληξιαρχικής πράξης θανάτου του διαθέτη στο συμβολαιογράφο.

Κατά μέσο όρο για τη δημοσίευση διαθήκης πριν τη λειτουργία του Μητρώου απαιτούνταν 330 ημέρες στο Πρωτοδικείο Αθηνών και 450 ημέρες στο Πρωτοδικείο Πειραιά.

Περαιτέρω, εκδόθηκαν 9.424 πιστοποιητικά περί δημοσίευσης η μη διαθήκης και 218 αναζητήσεις διαθηκών με μέσο χρόνο αναμονής απάντησης επί των αιτημάτων των πολιτών (συμπεριλαμβανομένου του τυχόν πρόσθετου χρόνου για συμπλήρωση ελλείψεων) 8,6 ημερολογιακών ημερών. Παράλληλα, εκδόθηκαν 441 πρακτικά δημοσίευσης και 17 πράξεις κήρυξης διαθήκης ως κύριας αυθημερόν, ενώ πριν τη λειτουργία της πλατφόρμας χρειαζόταν περίπου 1 μήνας  στο Πρωτοδικείο Αθηνών για την έκδοση πιστοποιητικού περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης.

Συνολικά, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία που τηρεί ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Αθηνών-Πειραιώς-Αιγαίου και Δωδεκανήσου, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας από 1η Νοεμβρίου έως σήμερα διεκπεραιώθηκαν 11.839 υποθέσεις.

Είναι φανερό, ότι η μεταρρύθμιση μειώνει σημαντικά τον διοικητικό και δικαστικό φόρτο που συνδέεται σήμερα με τη διαδικασία δημοσίευσης διαθηκών, καθώς μόνο το 2025, στο Πρωτοδικείο Αθηνών δημοσιεύθηκαν 10.089 διαθήκες, με τη συμμετοχή περίπου 100 δικαστών και 12 δικαστικών υπαλλήλων, 4.831 διαθήκες με τη συμμετοχή 59 δικαστών και 11 δικαστικών υπαλλήλων στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και 1.580 διαθήκες με τη συμμετοχή 29 δικαστών και 1 δικαστικού υπαλλήλου στο Πρωτοδικείο Πειραιώς αντίστοιχα.

Σε πανελλαδικό επίπεδο, η ψηφιοποίηση της διαδικασίας αναμένεται να απομακρύνει περίπου 60.000–70.000 υποθέσεις ετησίως από τα δικαστήρια, επιτρέποντας στους δικαστές και το προσωπικό να επικεντρωθούν στις βασικές δικαιοδοτικές τους αρμοδιότητες.

Η δημοσίευση των διαθηκών μέσω της πλατφόρμας ήταν αίτημα των Συμβολαιογράφων, το οποίο αποδέχθηκε το Υπουργείο Δικαιοσύνης, διότι, όπως προανέφερα επιταχύνει τις σχετικές διαδικασίες και απαλλάσσει από μεγάλο φόρτο υποθέσεων τις Γραμματείες των Δικαστηρίων, διευρύνει επίσης την επαγγελματική ύλη των συμβολαιογράφων, οι οποίοι στις νέες αρμοδιότητες που εκουσίως ανέλαβαν, οφείλουν ν΄ ανταποκριθούν, όπως επιτάσσει το καθήκον τους ως άμισθων δημόσιων λειτουργών.

Σε κάθε περίπτωση το Υπουργείο παρακολουθεί την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων, ιδίως για την αποφυγή αδικαιολόγητων καθυστερήσεων και υπερβολικών χρεώσεων.      

ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΜΠΟΥΓΑΣ -ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΦΩΚΙΔΑΣ»

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr