Αποζημίωση 3.000 ευρώ για δικαστική «Οδύσσεια» 5,5 ετών: Απόφαση-σταθμός του Πρωτοδικείου Αθηνών

Μια κομβική δικαστική απόφαση, η 1695/2026 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, φέρνει στο προσκήνιο το φλέγον ζήτημα των καθυστερήσεων στην ελληνική Δικαιοσύνη, επιδικάζοντας το ποσό των 3.000 ευρώ ως δίκαιη ικανοποίηση σε πολίτη. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η αναμονή άνω των πέντε ετών για πρωτόδικη ποινική απόφαση υπερβαίνει τα όρια της «εύλογης διάρκειας», παραβιάζοντας το δικαίωμα στην ταχεία απονομή δικαιοσύνης.

Η υπόθεση πήρε τον δρόμο της Δικαιοσύνης τον Ιανουάριο του 2019, όταν η αιτούσα υπέβαλε έγκληση για ψευδή κατάθεση και ηθική αυτουργία σε απειλή. Η διαδικασία εξελίχθηκε σε έναν μακρύ δικαστικό «μαραθώνιο», με την προκαταρκτική εξέταση να διαρκεί περισσότερα από τριάμισι έτη, ενώ η κύρια διαδικασία στο ακροατήριο σημαδεύτηκε από διαδοχικές αναβολές. Τελικά, η πρωτόδικη απόφαση εκδόθηκε τον Ιούνιο του 2024 (!).

Αποζημίωση για δικαστική «Οδύσσεια»: «Απλή υπόθεση χωρίς πολυπλοκότητα»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κρίση της Πρωτοδίκη Ιωάννας Κρουσανιωτάκη, η οποία στην απόφασή της υπογραμμίζει με έμφαση ότι η φύση της συγκεκριμένης υπόθεσης ήταν απλή και δεν χαρακτηριζόταν από πολυπλοκότητα τόσο στο νομικό όσο και στο πραγματικό της μέρος.

Αυτή ακριβώς η «απλότητα» κατέστησε την καθυστέρηση ακόμη πιο αδικαιολόγητη, με το δικαστήριο να διαπιστώνει τις δυσλειτουργίες που συνέβαλαν στην παράταση του χρόνου εκδίκασης, ο οποίος πλέον δεν μπορεί να χαρακτηριστεί εύλογος.

«Το κράτος έχει την ευθύνη, όχι ο πολίτης»

Το σκεπτικό της απόφασης, που στηρίχθηκε στον νόμο 4239/2014, είναι αποκαλυπτικό για τις συστημικές παθογένειες. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι δυσλειτουργίες όπως η διακοπή συνεδριάσεων λόγω ωραρίου των γραμματέων ή οι καθυστερήσεις από αποχές δικηγόρων αποτελούν ευθύνη της Πολιτείας. Ο πολίτης δεν επιτρέπεται να «επωμίζεται» τις οργανωτικές αδυναμίες του κράτους, έχοντας το δικαίωμα να λαμβάνει έννομη προστασία σε σύντομο χρόνο.

Η απόφαση πρωτοπορεί συνδέοντας το ύψος της αποζημίωσης με τη βελτιωμένη οικονομική κατάσταση της Ελλάδας. Το Δικαστήριο δέχτηκε ότι η χώρα έχει εξέλθει από τα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής. Παρά τις πιέσεις της πανδημίας και του πληθωρισμού, η ανάκτηση της δημοσιονομικής σταθερότητας συνεκτιμήθηκε για τον καθορισμό της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης.

Η απόφαση είναι τελεσίδικη και το ποσό άμεσα εισπρακτέο, καθώς βάσει του ειδικού νόμου δεν υπόκειται σε ένδικα μέσα.

Βασίλης Σωτηρόπουλος

Ο δικηγόρος Βασίλειος Σωτηρόπουλος που εκπροσώπησε την αιτούσα δήλωσε στο dikastiko.gr: «Η απόφαση 1695/2026 έκρινε ότι η χρονική απόσταση από την κατάθεση της μήνυσης μέχρι και την πρωτόδικη καταδίκη, υπερέβη την εύλογη διάρκεια της δίκης. Για πρώτη φορά το Δικαστήριο δέχθηκε τους ισχυρισμούς μας για βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας μετά την έξοδο από τα μνημόνια και την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, προκειμένου να καθορίσει το ύψος της αποζημίωσης. Παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, τα ελληνικά δικαστήρια εξακολουθούν να αποκλίνουν από τα πρότυπα του ΕΔΔΑ, το οποίο έχει καθιερώσει αποζημίωση 1.000 ευρώ ανά έτος καθυστέρησης.»