ΔΣΑ: Πρωτοβουλία για νομοθετική κατοχύρωση της λοχείας ως λόγου ανωτέρας βίας μετά τη δικαστική απόφαση που ανέδειξε το dikastiko.gr

Σε θεσμική παρέμβαση προχωράει το Διοικητικό Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, με αφορμή το σκεπτικό της υπ’ αριθμ. 132/2026 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς που ανέδειξε το dikastiko.gr.

Η απόφαση έχει προκαλέσει κύμα οργής στον νομικό κόσμο, καθώς έκρινε ότι ο πρόωρος τοκετός δικηγόρου και η νοσηλεία του νεογνού σε Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας (ΜΕΝΝ) δεν συνιστούν λόγο ανωτέρας βίας.

Συγκεκριμένα, το δικαστήριο απέρριψε το αίτημα της δικηγόρου, η οποία λίγες ημέρες μετά τον τοκετό βρισκόταν σε σωματική και ψυχολογική κατάσταση, κλινήρης και εμπύρετη. Το σκεπτικό της απόφασης προκαλεί εντύπωση καθώς διατυπώνει τη θέση ότι η δικηγόρος όφειλε να είχε μεριμνήσει εκ των προτέρων για την ενημέρωση συναδέλφου, λαμβάνοντας υπόψη το ενδεχόμενο πρόωρου τοκετού.

Ο ΔΣΑ στην ανακοίνωσή του στηλιτεύει την ερμηνευτική κατεύθυνση της απόφασης, τονίζοντας ότι παραγνωρίζει πλήρως τις βιολογικές και ψυχολογικές συνέπειες της λοχείας. Οι δικηγόροι επισημαίνουν ότι είναι νομικά παράδοξο η λοχεία να αναγνωρίζεται από τον Ποινικό Κώδικα ως λόγος μειωμένου καταλογισμού, αλλά να αγνοείται επιδεικτικά ως αντικειμενικό κώλυμα στην άσκηση του λειτουργήματος.

«Η προστασία της μητρότητας, της υγείας και της οικογενειακής ζωής δεν είναι θεωρητικές έννοιες, αλλά θεμελιώδεις αρχές του δικαίου», υπογραμμίζει ο Σύλλογος. Η κριτική εστιάζει στο γεγονός ότι τέτοιες δικαστικές κρίσεις αντιμετωπίζουν τον δικηγόρο ως αναλώσιμο εξάρτημα της διαδικασίας, αγνοώντας την ανθρώπινη διάσταση και τις πραγματικές συνθήκες που καθιστούν αδύνατη την εκτέλεση των καθηκόντων του.

Θεσμική θωράκιση: Τροποποίηση των Κωδίκων

Προκειμένου να μπει τέλος στην υποκειμενική και ενίοτε αναλγητική κρίση της έδρας, ο ΔΣΑ αναλαμβάνει πρωτοβουλία για την τροποποίηση των Κωδίκων (Πολιτικής και Ποινικής Δικονομίας). Η πρόταση είναι σαφής:

• Η κύηση (ιδιαίτερα η επαπειλούμενη), ο τοκετός και η λοχεία για διάστημα τουλάχιστον 40 ημερών να συνιστούν ρητά σπουδαίο λόγο ανωτέρας βίας.
• Να θεμελιώνεται αυτόματο δικαίωμα αναβολής της υπόθεσης, χωρίς να απαιτείται η «απόδειξη» της κακής κατάστασης της υγείας της μητέρας, η οποία τεκμαίρεται ιατρικά.

Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ των λειτουργών της Δικαιοσύνης. Όπως επισημαίνουν στελέχη του κλάδου, η εύρυθμη λειτουργία του συστήματος δεν μπορεί να επιτυγχάνεται μέσα από την καταπάτηση των βασικών δικαιωμάτων των γυναικών δικηγόρων και την άρνηση της ανθρώπινης φύσης.

Νομοθετική κατοχύρωση της λοχείας: Αναλυτικά η ανακοίνωση

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, με αφορμή το σκεπτικό της υπ’ αριθμ. 132/2026 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, εκφράζει τον έντονο προβληματισμό και την ανησυχία του για την κατεύθυνση που φαίνεται να διαμορφώνεται σε ορισμένες δικαστικές κρίσεις ως προς την έννοια της ανωτέρας βίας και την αντιμετώπιση σοβαρών περιστάσεων υγείας και οικογενειακής ζωής των δικηγόρων.

Στην υπόθεση που απασχόλησε το ανωτέρω Δικαστήριο, κρίθηκε ότι δεν πιθανολογείται κακή σωματική ή ψυχολογική κατάσταση, ικανή να στοιχειοθετήσει λόγο ανωτέρας βίας, από το γεγονός ότι δικηγόρος είχε γεννήσει πρόωρα λίγες ημέρες πριν από τη δικάσιμο και ότι το νεογνό της νοσηλευόταν επί ημέρες σε Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας ενώ η ίδια βρισκόταν σε εξαιρετικά επιβαρυμένη ψυχολογική και σωματική κατάσταση, κλινήρης και εμπύρετη στην οικία της, γεγονός που καθιστούσε αδύνατη τη διενέργεια οιαδήποτε πράξη μέριμνας των υποθέσεων της. Περαιτέρω, στο σκεπτικό της απόφασης διατυπώνεται η θέση ότι η δικηγόρος όφειλε να είχε μεριμνήσει εκ των προτέρων για την ενημέρωση συναδέλφου ή για την οργάνωση της εκπροσώπησης των υποθέσεών της, λαμβάνοντας υπόψη το ενδεχόμενο πρόωρου τοκετού, κρίνοντας ότι οι ενέργειες αυτές ήταν «αναμενόμενες από τον μέσο συνετό δικηγόρο, στις οποίες εκείνη δεν προέβη».

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών θεωρεί ότι η άνω κρίση παραγνωρίζει τις ψυχολογικές και σωματικές συνέπειες που επιφέρει η κατάσταση της λοχείας (όταν την ίδια ώρα άλλες διατάξεις λαμβάνουν αυτή υπόψιν τους ως λόγο μειωμένου καταλογισμού) και ταυτόχρονα εγείρει σοβαρούς προβληματισμούς αναφορικά με την αντιμετώπιση της γυναίκας – μητέρας δικηγόρου κατά την ενάσκηση των καθηκόντων της ως συλλειτουργός της δικαιοσύνης.

Για τους λόγους αυτούς, το Διοικητικό Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών:

1. Εκφράζει τον έντονο προβληματισμό του για την ερμηνευτική κατεύθυνση που αποτυπώνεται στο σκεπτικό της υπ’ αριθμ. 132/2026 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς ως προς την έννοια της ανωτέρας βίας σε περιστάσεις σοβαρής υγείας και ιδίως κατά την περίοδο της λοχείας.
2. Υπογραμμίζει την ανάγκη οι δικαστικές κρίσεις να λαμβάνουν υπόψη την ανθρώπινη διάσταση του δικηγορικού λειτουργήματος και τις πραγματικές συνθήκες που μπορεί να καθιστούν αντικειμενικά αδύνατη την άσκηση των επαγγελματικών καθηκόντων.
3. Τονίζει ότι η προστασία της μητρότητας, της υγείας και της οικογενειακής ζωής αποτελεί θεμελιώδη αρχή του δικαίου και οφείλει να λαμβάνεται ουσιαστικά υπόψη κατά την απονομή της δικαιοσύνης.
4. Αναλαμβάνει άμεσα πρωτοβουλία για επαναξιολόγηση και τροποποίηση των Κωδίκων ώστε η κύηση και ιδιαιτέρως η επαπειλούμενη, ο τοκετός και η λοχεία (για χρονικό διάστημα τουλάχιστον σαράντα (40) ημερών από τον τοκετό, σύμφωνα με τα δεδομένα της ιατρικής επιστήμης), συνιστούν σπουδαίους λόγους, δυνάμενους, κατά περίπτωση, να προσεγγίζουν ή και να στοιχειοθετούν κατάσταση ανωτέρας βίας, και, ως εκ τούτου, να θεμελιώνουν ρητά δικαίωμα χορήγησης αναβολής της υποθέσεως στο ακροατήριο.

Η εύρυθμη λειτουργία της Δικαιοσύνης προϋποθέτει αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ όλων των λειτουργών της. 

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr