«Εγκλωβισμός» σε αεροδρόμιο στο Ντουμπάι: Συνιστά περίπτωση ανωτέρας βίας για τον εργαζόμενο; – Αναλύει ο δικηγόρος Γ. Καρούζος

Η πρόσφατη αναστολή της εναέριας κυκλοφορίας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ως απόρροια των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, άφησε εγκλωβισμένους εκατοντάδες συμπολίτες μας.

Το γεγονός αυτό εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα: Αποτελεί ο συγκεκριμένος αποκλεισμός περίπτωση «ανωτέρας βίας» και, κατ’ επέκταση, είναι η αδυναμία παροχής εργασίας ανυπαίτια;

Γιάννης Καρούζος / dikastiko.gr

Η διάκριση της αδυναμίας παροχής εργασίας

Όπως διευκρινίζει ο κ. Καρούζος, η αδυναμία παροχής εργασίας διακρίνεται σε υπαίτια και ανυπαίτια. Στην περίπτωση της ανυπαίτιας αδυναμίας -όταν δηλαδή η μη παροχή εργασίας δεν οφείλεται σε πταίσμα του εργαζομένου αλλά σε ένα απρόβλεπτο και εξαιρετικό γεγονός («ανωτέρα βία»)- ο εργαζόμενος απαλλάσσεται από την υποχρέωση παροχής της εργασίας του.

Ωστόσο, ειδικότερη ρύθμιση εισάγουν τα άρθρα 657 και 658 του Αστικού Κώδικα (ΑΚ). Σύμφωνα με αυτά, εάν η ανυπαίτια αδυναμία παροχής εργασίας οφείλεται σε «σπουδαίο λόγο» και ο εργαζόμενος έχει συμπληρώσει τουλάχιστον δέκα ημέρες απασχόλησης στην επιχείρηση, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει τον μισθό για ορισμένο χρονικό διάστημα.

Η υποχρέωση αυτή εκτείνεται σε μισό μήνα, εφόσον ο εργαζόμενος απασχολείται στην επιχείρηση έως ένα έτος, και σε έναν μήνα, εφόσον η διάρκεια της εργασιακής σχέσης υπερβαίνει το έτος.

Γιατί δεν στοιχειοθετείται «ανωτέρα βία» στην περίπτωση του Ντουμπάι

Σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Καρούζου, ο αποκλεισμός εργαζομένου σε αεροδρόμιο κράτους της Μέσης Ανατολής τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή δεν θεωρείται λόγος ανωτέρας βίας. Κατά την άποψή του, συντρέχει σαφώς πταίσμα του εργαζομένου, σε βαθμό τουλάχιστον αμέλειας.

Ο εργαζόμενος θα μπορούσε να προβλέψει ότι η εμπόλεμη κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή δύναται ευλόγως να οδηγήσει σε περιορισμούς, όπως απαγορεύσεις πτήσεων. Εφόσον ο εργαζόμενος επέλεξε να μεταβεί σε περιοχή αυξημένου κινδύνου, αναλαμβάνει και τις συνέπειες μιας ενδεχόμενης αδυναμίας έγκαιρης επιστροφής του.

Τα δικαιώματα του εργοδότη και οι έννομες συνέπειες

Δεδομένης της υπαιτιότητας του εργαζομένου, ο εργοδότης διαθέτει τα δικαιώματα που απορρέουν από τα άρθρα 382 και 330 ΑΚ περί αμφοτεροβαρών συμβάσεων, καθώς και από το άρθρο 652 ΑΚ για τις υποχρεώσεις του εργαζομένου. Συγκεκριμένα:

• Περικοπή μισθού: Ο εργοδότης δύναται να περικόψει τον μισθό ή το ημερομίσθιο για το διάστημα της απουσίας, ενώ αν ο μισθός έχει προκαταβληθεί, δικαιούται να τον αναζητήσει.

• Αποκατάσταση ζημίας: Σε περίπτωση που η επιχείρηση υπέστη ζημία (π.χ. επιπλέον αμοιβή σε άλλους εργαζομένους για υπερωριακή κάλυψη), ο εργοδότης μπορεί να αξιώσει αποζημίωση.

• Καταγγελία σύμβασης: Υπό προϋποθέσεις, δύναται να προβεί ακόμη και σε καταγγελία της σύμβασης για σπουδαίο λόγο, χωρίς τήρηση προθεσμίας προειδοποίησης.

Ο κ. Καρούζος ξεκαθαρίζει ότι η απουσία αυτή δεν μπορεί να δηλωθεί ως οικειοθελής αποχώρηση, καθώς δεν πρόκειται για οριστική εγκατάλειψη της θέσης εργασίας.

Η σημασία της ενημέρωσης και της καλής πίστης

Σε κάθε περίπτωση, οι εργαζόμενοι οφείλουν να ενημερώσουν αμελλητί τον εργοδότη τους για το κώλυμα, παρέχοντας κάθε διαθέσιμο αποδεικτικό στοιχείο. Η άμεση ενημέρωση και η καλή πίστη αμφότερων των μερών αποτελούν το ασφαλέστερο πλαίσιο διαχείρισης.

Ωστόσο, η αδυναμία παροχής εργασίας στην προκειμένη περίπτωση χαρακτηρίζεται ως υπαίτια, καθώς δεν πρόκειται για «γνήσιο» περιστατικό ανωτέρας βίας, αλλά για συνέπεια μιας επιλογής σε ένα περιβάλλον αντικειμενικά προβλέψιμων περιορισμών.

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr