Η «επόμενη μέρα» μετά την ιστορική απόφαση του Αρείου Πάγου: Πώς «κούρεψε» τους τόκους του Νόμου Κατσέλη

Η χθεσινή απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο εκτοκισμού των οφειλών στον Νόμο Κατσέλη (Ν. 3869/2010) δεν αποτελεί απλώς μια δικαστική νίκη, αλλά το σημείο εκκίνησης για μια νέα πραγματικότητα στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.

Με την κρίση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που υιοθέτησε τη θέση ότι οι τόκοι υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του κεφαλαίου, το τοπίο για 300.000 νοικοκυριά αλλάζει ριζικά, δημιουργώντας παράλληλα νέα δεδομένα για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Τι σημαίνει η απόφαση για τους δανειολήπτες

Το βασικό διακύβευμα της επόμενης ημέρας είναι η πραγματική βιωσιμότητα των ρυθμίσεων. Μέχρι σήμερα, η ερμηνεία που επέβαλε εκτοκισμό στο σύνολο του κεφαλαίου λειτουργούσε ως «παγίδα» για τους δανειολήπτες καθώς οι τόκοι συσσωρεύονταν με ρυθμό που συχνά ακύρωνε το όφελος της δικαστικής προστασίας.

Πλέον η απόφαση αυτή:

• Δημιουργεί δεδικασμένο για όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις, αλλά και για εκείνες που βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησης.
• Μειώνει δραστικά το τελικό ποσό που καλείται να καταβάλει ο οφειλέτης σε βάθος χρόνου, αποτρέποντας τον εκτοκισμό ποσών που δεν οφείλονται άμεσα.
• Θωρακίζει τους ευάλωτους απέναντι σε πρακτικές που μετέτρεπαν μια ρύθμιση ζωής σε νέο μηχανισμό επιβάρυνσης.

«Κούρεμα» τόκων Νόμου Κατσέλη: Από την εισήγηση Αδειλίνη στη δικαίωση

Κομβικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή έπαιξε η εισήγηση της τέως Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου, Γεωργίας Αδειλίνη, η οποία κατά την πιλοτική δίκη τάχθηκε υπέρ των δανειοληπτών. Η παρέμβασή της, σε συνδυασμό με την τωρινή εισήγηση του Αντιπροέδρου Σωκράτη Πλαστήρα, οδήγησε στη συντριπτική πλειοψηφία των 35 έναντι 12 δικαστών.

Με βάση τις εισηγήσεις και την απόφαση του Αρείου Πάγου το χρηματοπιστωτικό σύστημα υποχρεώνεται να προσαρμοστεί σε μια πιο ανθρωποκεντρική προσέγγιση της υπερχρέωσης.

Ο Δημήτριος Λυρίτσης, μέλος της νομικής ομάδας των Δικηγορικών Συλλόγων που χειρίστηκε την υπόθεση, κάνει λόγο για ένα «κοινωνικό ορόσημο». Σε δήλωσή του υπογραμμίζει ότι η απόφαση αποτελεί δικαίωση για όσους πίστεψαν ότι το δίκαιο μπορεί να ανακόψει άνισες συγκρούσεις, ενώ εξαίρει τη συμβολή της Λούκας Κατσέλη, η οποία ως ιστορική νομοθέτης παρενέβη υπέρ των δανειοληπτών, καθώς και την αποφασιστική στάση της ηγεσίας των Δικηγορικών Συλλόγων.

Προκλήσεις για τράπεζες και servicers

Στον αντίποδα, η απόφαση δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τα επιτελεία των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης. Το ζήτημα υπερβαίνει το οικονομικό αποτύπωμα, καθώς το διαχειριστικό κόστος για την αναπροσαρμογή χιλιάδων δανειακών συμβάσεων αναμένεται ιδιαίτερα υψηλό.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που έχουν κατατεθεί στην ειδική επιτροπή της Τράπεζας της Ελλάδος:

1. Επηρεάζονται άμεσα περίπου 50.000 δάνεια συνολικού ύψους 5 δισ. ευρώ.
2. Δημιουργείται ζήτημα στις χρηματοροές των τιτλοποιήσεων, κυρίως αυτών που υπάγονται στο πρόγραμμα «Ηρακλής» (χαρτοφυλάκια HAPS).
3. Η έκθεση της KPMG υπολογίζει την αρνητική επίπτωση στις τιτλοποιήσεις κοντά στο 1 δισ. ευρώ, γεγονός που ενδέχεται να έχει προεκτάσεις και για τις κρατικές εγγυήσεις.

Απόφαση-«πυξίδα»;

Το κρίσιμο ερώτημα που ανακύπτει πλέον είναι αν η ερμηνεία αυτή θα αποτελέσει «πυξίδα» και για άλλες μορφές ρυθμίσεων. Ήδη εκφράζονται απόψεις πως, για λόγους ισότητας, το μοντέλο του εκτοκισμού επί της δόσης θα πρέπει να επεκταθεί και στον εξωδικαστικό συμβιβασμό.

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr