Το
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), με προχθεσινή ομόφωνη απόφασή του, έκρινε ότι η Ελλάδα παραβίασε το άρθρο 6 § 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σε υπόθεση υπαλλήλου του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Η καταδίκη εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο διατυπώθηκε το σκεπτικό απόφασης του Εφετείου Αθηνών το 2019, το οποίο, ενώ έπαυσε την ποινική δίωξη κατά της προσφεύγουσας, περιείχε κρίσεις που προεξοφλούσαν την ενοχή της κατά την εξέταση των συγκατηγορουμένων της.
Το ιστορικό και η ακυρότητα της δίωξης
Η υπόθεση αφορά κατηγορίες που απαγγέλθηκαν το 2013 για απάτη, παράβαση καθήκοντος και υπεξαίρεση εγγράφων κατ’ εξακολούθηση. Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης το 2019, το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Αθηνών (απόφαση 2634/2019) διαπίστωσε ότι το κλητήριο θέσπισμα ως προς την εν λόγω υπάλληλο ήταν άκυρο. Ως εκ τούτου, το δικαστήριο διέκοψε την ποινική δίωξη σε βάρος της και διέταξε τον διαχωρισμό της υπόθεσής της από εκείνη των υπολοίπων κατηγορουμένων, καθώς τα αδικήματα είχαν πλέον υποκύψει σε παραγραφή.
Η «τυπική» παύση και η «ουσιαστική» ενοχή
Παρά τη διακοπή της δίωξης, το δικαστήριο συνέχισε τη διαδικασία για συγκατηγορούμενη που κατηγορούνταν για ηθική αυτουργία στις πράξεις που αποδίδονταν αρχικά στην προσφεύγουσα. Στο σκεπτικό της απόφασής του, το Εφετείο Αθηνών χρησιμοποίησε διατυπώσεις που περιέγραφαν με απόλυτο τρόπο την τέλεση των αδικημάτων από την υπάλληλο. Συγκεκριμένα, το δικαστήριο ανέφερε επανειλημμένα ότι η προσφεύγουσα είχε «ενεργήσει με δόλο», περιγράφοντας λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο φέρεται να υπεξήγαγε έγγραφα και να παραπλάνησε την υπηρεσία της.
Το ΕΔΔΑ σημείωσε ότι οι διατυπώσεις αυτές δεν περιείχαν τις απαραίτητες επιφυλάξεις, δημιουργώντας την εντύπωση μιας τετελεσμένης δικαστικής κρίσης για ένα πρόσωπο του οποίου η ποινική ευθύνη δεν είχε κριθεί σε κατ’ αντιμωλία διαδικασία.
Η κρίση του Στρασβούργου
Το ΕΔΔΑ, εξετάζοντας την προσφυγή, επεσήμανε ότι η προστασία του τεκμηρίου αθωότητας παραμένει ενεργή ακόμη και όταν μια διαδικασία λήγει για τυπικούς λόγους. Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, το δικαστήριο υπερέβη τα όρια της αναγκαίας αιτιολόγησης, καθώς η ενοχή της ηθικής αυτουργού θα μπορούσε να τεκμηριωθεί χωρίς να υπάρξει κατηγορηματική διαπίστωση περί του δόλου και της «πρόθεσης» της υπαλλήλου, η οποία δεν ήταν πλέον διάδικος.
Η χρήση χαρακτηρισμών που παρέπεμπαν σε «ένοχη κατηγορούμενη» σε ένα πλαίσιο που περιέγραφε εγκληματική δραστηριότητα, συνιστούσε πρόωρη έκφραση ενοχής, στερώντας της το δικαίωμα να θεωρείται αθώα. Το Δικαστήριο απέρριψε τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης ότι οι διατυπώσεις ήταν απλώς περιγραφικές των πραγματικών περιστατικών, τονίζοντας ότι η επιλογή της γλώσσας από τους δικαστές δημιούργησε μια αντικειμενική υπόνοια ενοχής που υπερέβαινε τον σκοπό της συγκεκριμένης δίκης.
Το ΕΔΔΑ επιδίκασε στην προσφεύγουσα το ποσό των 3.000 ευρώ για ηθική βλάβη.
Αλ. Αναγνωστάκης στο dikastiko.gr: Θεμελιώδες δικαίωμα το τεκμήριο αθωότητας
«Η απόφαση αποτελεί σημαντική υπενθύμιση των ορίων που πρέπει να τηρούν τα ποινικά δικαστήρια κατά την αιτιολόγηση των αποφάσεών τους», δηλώνει ο Αλέξης Αναγνωστάκης, ο δικηγόρος που εκπροσώπησε την προσφεύγουσα ενώπιον του ΕΔΔΑ.
«Το τεκμήριο αθωότητας δεν είναι απλώς τυπική εγγύηση—είναι θεμελιώδες δικαίωμα που προστατεύει την αξιοπρέπεια και τη φήμη κάθε κατηγορουμένου μέχρι την τελεσίδικη απόφαση. Τα δικαστήρια οφείλουν να διατυπώνονται με ιδιαίτερη προσοχή όταν αναφέρονται σε πρόσωπα των οποίων η ποινική ευθύνη δεν αποτελεί αντικείμενο της εκκρεμούς δίκης. Το ΕΔΔΑ επιβεβαιώνει ότι η αρχή της αμεροληψίας και του σεβασμού των δικαιωμάτων υπερισχύει κάθε διαδικαστικής σκοπιμότητας.»
Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις
ειδήσεις
Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr
Freepik 
