«Οι Ποινικολόγιοι»: Σοβαροί κίνδυνοι για τη δίκαιη δίκη από την ερμηνεία του Αρείου Πάγου στις αναβολές

Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και ουσίας, ο Επιστημονικός Σύνδεσμος Δικηγόρων «Οι Ποινικολόγιοι» παρεμβαίνει στο ζήτημα ερμηνείας του άρθρου 349 ΚΠΔ, με αφορμή την πρόσφατη απόφαση 151/2025 του Ζ’ Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου. Ο Σύνδεσμος προειδοποιεί ότι η περιοριστική ερμηνεία του ανώτατου δικαστηρίου σχετικά με την απόδειξη των λόγων υγείας ναρκοθετεί το δικαίωμα υπεράσπισης των πολιτών.

Το επίκεντρο της διαφωνίας

Η απόφαση του Αρείου Πάγου ορίζει ότι για την αναβολή μιας δίκης λόγω σοβαρού προβλήματος υγείας, η ιατρική πιστοποίηση πρέπει να προέρχεται αποκλειστικά από δημόσιο φορέα (Κέντρα Υγείας κ.λπ.) ή να αφορά νοσηλεία σε ίδρυμα. Το δικαστήριο έκρινε ότι η γνωμάτευση ιδιώτη γιατρού δεν αρκεί πλέον, με στόχο την αποφυγή καταχρηστικών αιτημάτων.

Ωστόσο, «Οι Ποινικολόγιοι» αποδομούν αυτό το σκεπτικό, επισημαίνοντας δύο κρίσιμα σημεία:

• Γραμματική Ερμηνεία: Ο νόμος (Ν.4947/2022) αναφέρει ρητά «ιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας» και πουθενά δεν χρησιμοποιεί τον όρο «δημόσιος φορέας».

• Ιδιώτες Ιατροί: Στην πρωτοβάθμια φροντίδα ανήκουν νόμιμα τόσο οι Προσωπικοί Ιατροί όσο και οι ιδιώτες συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ, οι οποίοι έχουν το δικαίωμα έκδοσης πιστοποιήσεων.

Προειδοποίηση για «άδικες ερήμην καταδίκες»

Ο Σύνδεσμος υπογραμμίζει ότι ο περιορισμός που εισάγει ο Άρειος Πάγος είναι νόμω αβάσιμος. Η υιοθέτηση αυτής της γραμμής από τα δικαστήρια της ουσίας εγκυμονεί τον κίνδυνο:

1. Μαζικών απορρίψεων βάσιμων αιτημάτων αναβολής.

2. Ερήμην εκδικάσεων, όπου ο κατηγορούμενος στερείται το δικαίωμα να παραστεί επειδή η πιστοποίηση του ιδιώτη γιατρού του κρίθηκε «ανεπαρκής».

«Κάτι τέτοιο πλήττει σοβαρά το θεμελιώδες δικαίωμα σε δίκαιη δίκη και υπεράσπιση, όπως αυτά κατοχυρώνονται από το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ», τονίζουν στο κοινό τους ανακοινωθέν ο Πρόεδρος Ιωάννης Γλύκας και ο Γενικός Γραμματέας Κωνσταντίνος Γώγος.

Eρμηνεία του άρθρου 349 ΚΠΔ: Αναλυτικά η ανακοίνωση

Το Ζ΄Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου με την υπ’αριθμ. 151/2025 απόφασή του, επ’αφορμή της κρίσεως επί της εν λόγω υποθέσεως, προχώρησε σε ερμηνεία της διάταξης του άρθρου 349 ΚΠΔ ως εξής:

«Σύμφωνα με το άρθρο 349 παρ.1 ΚΠΔ, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο συζήτησης της υπόθεσης στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, το δικαστήριο μπορεί, μετά από πρόταση του εισαγγελέα ή και αυτεπαγγέλτως, να διατάξει την αναβολή της δίκης για λόγους ανώτερης βίας, με αίτημα δε κάποιου από τους διαδίκους, για σοβαρούς λόγους υγείας ή λόγους ανώτερης βίας. Το σημαντικό αίτιο μπορεί να προβληθεί από οποιονδήποτε ακόμη και όταν αφορά το πρόσωπο του διορισμένου πληρεξουσίου δικηγόρου σύμφωνα με την παρ.3 του άρθρου 340 ιδίου Κώδικα. Ο σοβαρός λόγος υγείας αποδεικνύεται αποκλειστικά με ιατρική πιστοποίηση νοσηλευτικού ιδρύματος ή ιατρού πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, η ακρίβεια της οποίας ελέγχεται με οποιονδήποτε τρόπο κατά την κρίση του δικαστηρίου. Η διάταξη του άρθρου 349 παρ.1 εδ.γ’ ΚΠΔ, αντικαταστάθηκε ως ανωτέρω, με το συγκεκριμένο περιεχόμενο, με το άρθρο 41 Ν.4947/2022, προκειμένου να αποφευχθεί η καταχρηστική άσκηση του εν λόγω αιτήματος που βασιζόταν σε βεβαιώσεις ιδιωτών ιατρών. Για τον λόγο αυτό θεσπίστηκε ότι για την απόδειξη σοβαρού λόγου υγείας το σχετικό πιστοποιητικό προέρχεται από δημόσιο φορέα (ιατροί πρωτοβάθμιας φροντίδας δηλ. κέντρων υγείας κ.λπ.) ή πρόκειται για πιστοποιητικό νοσηλείας από νοσηλευτικό ίδρυμα (δημόσιο ή ιδιωτικό θεραπευτήριο) και δεν αρκεί πλέον η γνωμάτευση ιδιώτη ιατρού. Σε κάθε περίπτωση πάντως, δίδεται στο Δικαστήριο η δυνατότητα να ελέγξει, κατά την κρίση του, με οποιοδήποτε τρόπο, την ακρίβεια της συγκεκριμένης απαιτούμενης πιστοποίησης».

  Όμως η διάταξη του άρθρου 349 ΚΠΔ ορίζει δύο τρόπους  για την απόδειξη του σοβαρού λόγου υγείας κατά την υποβολή αιτήματος αναβολής, ήτοι 1) την ιατρική πιστοποίηση νοσηλευτικού ιδρύματος, ή 2)  την ιατρική πιστοποίηση ιατρού πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Κατά την απλή γραμματική ερμηνεία διαπιστώνει κανείς, ότι πουθενά δεν αναφέρεται η  φράση «δημόσιος φορέας» που χρησιμοποιεί η ως άνω απόφαση στο σκεπτικό της ειδικά στην περίπτωση του ιατρού πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.

 Επομένως σύμφωνα με τη διάταξη του εν λόγω άρθρου επιτρέπεται και ιατρική πιστοποίηση ιδιώτη ιατρού πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, είτε Προσωπικού Ιατρού είτε άλλου συμβεβλημένου με τον ΕΟΠΠΥ ιδιώτη ιατρού που για την ειδικότητά τους παρέχουν υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Ο περιορισμός στον οποίο προέβη το Δικαστήριο κατά την ερμηνεία της διάταξης είναι νόμω αβάσιμος και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την διαδικασία της απονομής της δικαιοσύνης σε περίπτωση που υιοθετηθεί από τα Δικαστήρια της ουσίας.  Θα μπορούσε να οδηγήσει σε απροσδιόριστο αριθμό άδικων ερήμην εκδικάσεων ποινικών υποθέσεων σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος αναβολής με το σκεπτικό αυτό. Κάτι που πλήττει σοβαρά το θεμελιώδες δικαίωμα σε δίκαιη δίκη αλλά και σε υπεράσπιση όπως αυτά προβλέπονται από το Σύνταγμα και τις υπερνομοθετικής ισχύος διατάξεις της ΕΣΔΑ.

Επιμέλεια: Θεοδόσης Λουκαδούνος 

ΓΙΑ ΤΟ ΔΣ

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ    ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΛΥΚΑΣ                                   

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ   ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΩΓΟΣ

Ο ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΤΑΛΤΑΣ

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr