Ψηφιακές αλλαγές στις κατασχέσεις: Τι προτείνουν οι δικαστικοί επιμελητές

Η μετάβαση στην πλήρως ψηφιοποιημένη δήλωση του τρίτου και η ανάθεση νέων αρμοδιοτήτων στους δικαστικούς επιμελητές αποτελούν τον κεντρικό άξονα του νέου νομοσχεδίου του Υπουργείου Δικαιοσύνης, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της αναγκαστικής εκτέλεσης και την αποσυμφόρηση των δικαστηρίων.

Στο πλαίσιο του νομοσχεδίου για το «Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς», προωθούνται σημαντικές τροποποιήσεις στα άρθρα 983 και 985 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Οι αλλαγές αυτές αφορούν κυρίως τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτου, μια διαδικασία που πλέον αλλάζει μορφή για να γίνει πιο γρήγορη και ασφαλής.

Ψηφιακές αλλαγές στις κατασχέσεις: Ποιες είναι οι βασικές αλλαγές

Σύμφωνα με την πρόταση που κατέθεσε η Ομοσπονδία Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδος (Ο.Δ.Ε.Ε.), οι βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης είναι:

• Ανάθεση της σύνταξης κατασχετηρίων: Οι δικαστικοί επιμελητές αναλαμβάνουν πλέον τη σύνταξη των σχετικών εγγράφων.

• Πλήρης ψηφιοποίηση: Η δήλωση του τρίτου (π.χ. τραπεζών) θα υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας της Ομοσπονδίας (portal.odee.gr), η οποία υποστηρίζεται τεχνικά από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

• Συνεργασία με δικηγόρους: Αναγνωρίζεται ο ουσιαστικός ρόλος των δικηγόρων στη χορήγηση της εντολής εκτέλεσης, καθώς και στη σύνταξη και υπογραφή της δήλωσης του τρίτου.

• Προστασία Προσωπικών Δεδομένων: Η πρόσβαση στα ευαίσθητα δεδομένα περιορίζεται μόνο στον δικαστικό επιμελητή και τους πληρεξούσιους δικηγόρους των μερών.

Γιατί γίνονται αυτές οι αλλαγές;

Η Ομοσπονδία των επιμελητών επισημαίνει ότι το νέο αυτό μοντέλο βασίζεται σε διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και ευρωπαϊκές κατευθύνσεις (CEPEJ). Τα οφέλη που αναμένονται περιλαμβάνουν:

1. Μείωση του δικαστικού φόρτου: Οι γραμματείες των Πρωτοδικείων απαλλάσσονται από διοικητικές πράξεις, αφού οι δηλώσεις δεν θα κατατίθενται πλέον εκεί.

2. Ταχύτητα και Ασφάλεια: Η χρήση ψηφιακών υπογραφών και η ηλεκτρονική υποβολή ενισχύουν την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια δικαίου.

3. Εναρμόνιση: Η διαδικασία ευθυγραμμίζεται με άλλες μορφές κατάσχεσης, όπως αυτές της κινητής και ακίνητης περιουσίας.

Οι δικαστικοί επιμελητές υπογραμμίζουν ότι ο ρόλος τους παραμένει θεσμικά διακριτός, καθώς οι επιδόσεις εγγράφων και οι εκτελέσεις αποφάσεων ανήκουν στην αρμοδιότητά τους, λειτουργώντας ως εγγυητές της νομιμότητας στο πεδίο.

Ομοσπονδία Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδος: Αναλυτικά η ανακοίνωση

Στο πλαίσιο του νομοσχεδίου του Υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Σύσταση και λειτουργία Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς, παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και λοιπές διατάξεις», που έχει εισαχθεί προς ψήφιση στη Βουλή, ξεχωρίζει η τροποποίηση των άρθρων 993 και 985 ΚΠολΔ. Η αλλαγή αυτή αναθέτει στους δικαστικούς επιμελητές την ανάληψη της σύνταξης των κατασχετηρίων εις χείρας τρίτου, ενώ παράλληλα αναγνωρίζει τον ουσιαστικό ρόλο των δικηγόρων τόσο κατά τη χορήγηση της εντολής προς εκτέλεση όσο και κατά τη σύνταξη, υπογραφή και ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης του τρίτου. Πρόκειται για εξέλιξη που ενισχύει την αποτελεσματικότητα, την ηλεκτρονικότητα και την ασφάλεια δικαίου, ενώ ψηφιοποιεί πλήρως την κατάθεση της δήλωσης του τρίτου.

Η δήλωση θα υποβάλλεται πλέον στον δικαστικό επιμελητή που επέβαλε την κατάσχεση, μέσω της πλατφόρμας της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδος (portal.odee.gr), η οποία υποστηρίζεται τεχνικά από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Η Ομοσπονδία Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδος (Ο.Δ.Ε.Ε.) έχει παρουσιάσει εδώ και μήνες μια ολοκληρωμένη εκσυγχρονιστική πρόταση τροποποίησης των σχετικών διατάξεων, βασισμένη σε διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και ευρωπαϊκές κατευθύνσεις. Η πρόταση ευθυγραμμίζεται με τις ανάγκες της σύγχρονης δικαιοσύνης, θωρακίζει τα δικαιώματα όλων των εμπλεκομένων, απαλλάσσει τις γραμματείες των δικαστηρίων από διοικητικές πράξεις και προωθεί την ψηφιακή μετάβαση.

Οι βασικές αρχές της πρότασης της Ο.Δ.Ε.Ε. εδράζονται στους εξής έξι πυλώνες:

1. Συμμόρφωση με τις κατευθύνσεις της CEPEJ Οι κατευθυντήριες γραμμές (2009) και ο οδηγός ορθής πρακτικής (2011) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ) του Συμβουλίου της Ευρώπης προτρέπουν τα κράτη-μέλη να αναθέσουν στους «φορείς επιβολής» –όπως οι δικαστικοί επιμελητές στην Ελλάδα– κεντρικό ρόλο στη διεξαγωγή των εκτελέσεων, με σαφήνεια ως προς το κόστος των διαδικασιών.

2. Βέλτιστες πρακτικές σε κράτη-μέλη της Ε.Ε.

Σε χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, η Πολωνία, η Ολλανδία και η Τσεχία, τόσο οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτου όσο και οι δηλώσεις τρίτων διενεργούνται αποκλειστικά από δικαστικούς επιμελητές, οι οποίοι έχουν αρμοδιότητα τόσο για τη σύνταξη όσο και για την επίδοση των σχετικών πράξεων.

3. Εναρμόνιση με άλλες μορφές κατάσχεσης

Η πρόταση εναρμονίζει τη διαδικασία με τις κατασχέσεις κινητής και ακίνητης περιουσίας, ενισχύοντας την ασφάλεια δικαίου μέσω δημόσιων εγγράφων με αυξημένη αποδεικτική δύναμη.

4. Ενίσχυση της ψηφιοποίησης

Δυνατότητα ηλεκτρονικής επίδοσης εγγράφων με χρήση ψηφιακής υπογραφής (σύμφωνα με το άρθρο 122Α ΚΠολΔ) και αποκλειστικά ψηφιοποιημένη υποβολή της δήλωσης του τρίτου. Η διαδικασία αυτή παρουσιάστηκε από τον Υπουργό Δικαιοσύνης κ. Γιώργο Φλωρίδη και τον Υφυπουργό κ. Ιωάννη Μπούγα στις 4 Φεβρουαρίου 2026 στο Υπουργείο Δικαιοσύνης.

5. Μείωση του δικαστικού φόρτου

Απαλλαγή των γραμματειών των Πρωτοδικείων από διοικητικές πράξεις.

6. Θωράκιση προστασίας προσωπικών δεδομένων

Περιορισμένη πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα, μόνο σε εξουσιοδοτημένα πρόσωπα (δικαστικό επιμελητή, πληρεξούσιο δικηγόρο του δικαιούχου και πληρεξούσιο δικηγόρο του τρίτου). Οποιοσδήποτε άλλος επικαλείται έννομο συμφέρον λαμβάνει αντίγραφο μόνο με άδεια του Προέδρου Πρωτοδικών (άρθρο 36 Ν. 2318/1995 – Κώδικας Δικαστικών Επιμελητών).

Υπενθυμίζουμε ότι διαχρονικά συμπορευόμαστε με τον δικηγορικό κλάδο. Μας συνδέουν οι ίδιες αγωνίες για αξιοπρεπή διαβίωση και ουσιαστική αναβάθμιση των κλάδων μας, και ειλικρινά χαιρόμαστε για κάθε νέα αρμοδιότητα που τους ανατίθεται (ενδεικτικά: Ν. 5095/2024 για ένορκες βεβαιώσεις, σωματεία, εγγραφές και εξαλείψεις προσημειώσεων, χορηγήσεις πιστοποιητικών κληρονομητηρίου, καθώς και Ν. 5221/2025 για έκδοση διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου).

Ωστόσο, δεν μπορούμε να απεμπολήσουμε το δικαίωμά μας να διεκδικούμε πράξεις που απαιτούν ουδετερότητα και ανεξαρτησία τρίτου μέρους. Ο ρόλος του καθενός και της καθεμιάς από εμάς πρέπει να παραμένει διακριτός: όσον αφορά τις επιδόσεις εγγράφων, τις εκτελέσεις αποφάσεων και εκτελεστών τίτλων, καθώς και τη διαπίστωση στο πεδίο τη στιγμή που διενεργείται μια πράξη, αυτός ανήκει θεσμικά και δικαιωματικά στον δικαστικό επιμελητή.

Με εκτίμηση

Για την Ε.Γ. της Ο.Δ.Ε.Ε. Ο Πρόεδρος

Νικόλαος Γιάννης

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr