Σάββατο 07 Μαρτίου 2026

Ρύθμιση-σταθμός για την παραίτηση του Δημοσίου από δικαστικές διαμάχες – Ποιες περιπτώσεις αφορά

Μέχρι σήμερα η παραίτηση από δικαστικές προσφυγές για την αποζημίωση θυμάτων, όπως στο Μάτι ή τη Μάνδρα, βασιζόταν σε αποσπασματικές υπουργικές αποφάσεις

NEWSROOM icon
NEWSROOM
Ρύθμιση-σταθμός για την παραίτηση του Δημοσίου από δικαστικές διαμάχες – Ποιες περιπτώσεις αφορά freepik

Τέλος στην πολυετή δικαστική ταλαιπωρία των πολιτών βάζει νομοσχέδιο του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Επικρατείας, Κωστή Χατζηδάκη, για το «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου και Συμμόρφωσης στη Δημόσια Διοίκηση». Με τη νέα διάταξη, το Δημόσιο υποχρεούται πλέον να παραιτείται από ένδικα μέσα (εφέσεις και αναιρέσεις) για υποθέσεις ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας, διασφαλίζοντας ότι οι πολίτες θα λαμβάνουν άμεσα τις αποζημιώσεις που τους επιδικάζουν τα δικαστήρια.

Η ρύθμιση αυτή έρχεται να θεραπεύσει μια χρόνια παθογένεια καθώς μέχρι σήμερα η παραίτηση του Δημοσίου από δικαστικές προσφυγές –ακόμα και σε τραγωδίες όπως στο Μάτι ή τη Μάνδρα– βασιζόταν σε αποσπασματικές υπουργικές αποφάσεις.

Πλέον, το κράτος δεσμεύεται εκ των προτέρων ότι δεν θα στρέφεται κατά αποφάσεων των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων που αφορούν χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη ή ηθική βλάβη, εφόσον αυτές προκύπτουν από παράνομες πράξεις ή παραλείψεις κρατικών οργάνων που οδήγησαν σε απώλεια ζωής ή βλάβη της υγείας.

Οι πέντε κατηγορίες που «κλειδώνουν» την αποζημίωση

Η διάταξη προσδιορίζει πέντε συγκεκριμένα πεδία εφαρμογής όπου το Δημόσιο θα αποσύρεται οριστικά από τη δικαστική διεκδίκηση. Αυτά αφορούν:

  • Περιπτώσεις μειζόνων φυσικών καταστροφών
  • Δυστυχήματα σε δημόσια κτίρια, εγκαταστάσεις, υποδομές ή μέσα μαζικής μεταφοράς
  • Θύματα τρομοκρατικών επιθέσεων
  • Ατυχήματα κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας, με ιδιαίτερη έμφαση στα μέλη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.
  • Ιατρικές πράξεις ή παραλείψεις σε δημόσια νοσοκομεία και υγειονομικές μονάδες.

Με πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, μια υπόθεση θα χαρακτηρίζεται ως «ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας» και το Δημόσιο θα υποχρεούται να παραιτηθεί ακόμα και από ένδικα μέσα που έχει ήδη ασκήσει.

Αφορολόγητο και ακατάσχετο για πληγέντες

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη θωράκιση των ποσών που επιδικάζονται προκειμένου να λειτουργούν ως ουσιαστική ανακούφιση για τους δικαιούχους. Οι αποζημιώσεις αυτές ορίζονται ως αφορολόγητες, ανεκχώρητες και ακατάσχετες, ενώ απαγορεύεται ο συμψηφισμός τους με οποιαδήποτε οφειλή προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα. 

Επιπλέον, τα ποσά αυτά δεν θα προσμετρώνται στα εισοδηματικά κριτήρια για τη χορήγηση κοινωνικών παροχών και θα απαλλάσσονται από το ψηφιακό τέλος συναλλαγής.

Ο ρόλος των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου στη συμμόρφωση

Για την αυστηρή τήρηση της νέας ρύθμισης, το νομοσχέδιο επιστρατεύει τις Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου κάθε φορέα. Οι Μονάδες αυτές αναλαμβάνουν να παρακολουθούν τη συμμόρφωση της Διοίκησης, να κινητοποιούν τις οικονομικές υπηρεσίες για την άμεση καταβολή των χρημάτων και να ενημερώνουν την ηγεσία για την εξέλιξη των υποθέσεων. Παράλληλα, θα έχουν την αρμοδιότητα να εισηγούνται πειθαρχικό έλεγχο για υπαλλήλους που κωλυσιεργούν, διασφαλίζοντας ότι οι δικαστικές αποφάσεις θα εκτελούνται χωρίς τις συνήθεις γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται, «η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου παρακολουθεί τη συνολική συμμόρφωση του φορέα στις δικαστικές αποφάσεις, διαπιστώνει συστημικά προβλήματα και διατυπώνει εισηγήσεις για την επίλυσή τους».

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ