Συνταγματική Αναθεώρηση: Το κυβερνητικό σχέδιο και οι θεσμικές απαιτήσεις

Τί αναμένεται να ανακοινώσει ο Πρωθυπουργός: μονιμότητα Δημοσίου, ευθύνη υπουργών, Προεδρία της Δημοκρατίας – Πώς προβλέπει το Σύνταγμα τη διαδικασία και τις πλειοψηφίες

NEWSROOM
Συνταγματική Αναθεώρηση: Το κυβερνητικό σχέδιο και οι θεσμικές απαιτήσεις

Σε τροχιά επιτάχυνσης εισέρχεται η διαδικασία για τη συνταγματική αναθεώρηση, καθώς –σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες– ο Πρωθυπουργός αναμένεται τη Δευτέρα να παρουσιάσει, μέσω τηλεοπτικού μηνύματος, το πλαίσιο των αλλαγών που προτίθεται να θέσει σε δημόσια διαβούλευση. Στο επίκεντρο τίθενται, μεταξύ άλλων, αλλαγές στα άρθρα περί ευθύνης υπουργών και θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Κεντρικές παρεμβάσεις που εξετάζονται

Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνονται τροποποιήσεις σε σειρά διατάξεων, με βασικούς άξονες:

Το καθεστώς μονιμότητας στο Δημόσιο, με την κυβέρνηση να προαναγγέλλει ότι το ζήτημα θα τεθεί επισήμως στο τραπέζι του διαλόγου.

Το άρθρο 16, που αφορά την Ανώτατη Εκπαίδευση και τη δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων.

Το άρθρο 86, που ρυθμίζει την ποινική ευθύνη των υπουργών και αποτελεί πάγιο αντικείμενο πολιτικής συζήτησης.

Το άρθρο 30, με προτάσεις για αλλαγές στη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, κατεύθυνση που έχει ήδη δημοσίως σχολιάσει ο Πρωθυπουργός.

Παράλληλα, κυβερνητικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι το Μέγαρο Μαξίμου επιδιώκει να παρουσιάσει ένα ευρύ πακέτο αναθεωρήσεων, το οποίο ενδέχεται να αγγίζει περισσότερα από 70 άρθρα του Συντάγματος.

Το χρονοδιάγραμμα και η κοινοβουλευτική διαδικασία

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις:

Η επίσημη εκκίνηση θα γίνει με το αυριανό διάγγελμα.

Θα ακολουθήσει επιστολή προς τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, με την οποία θα ζητηθεί η κατάθεση προτάσεων εντός Φεβρουαρίου.

Η πρόταση της κυβέρνησης αναμένεται να παρουσιαστεί τον Μάρτιο, ενώ από τον Απρίλιο προβλέπεται η σύσταση της Προαναθεωρητικής Επιτροπής της Βουλής.

Η διαδικασία, όπως προβλέπεται από το άρθρο 110 του Συντάγματος, απαιτεί αυξημένες πλειοψηφίες, γεγονός που καθιστά αναγκαίες τις διακομματικές συναινέσεις.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έχει ήδη προϊδεάσει για το εύρος των αλλαγών, κάνοντας αναφορά:

Στην ανάγκη επανεξέτασης του πλαισίου ευθύνης υπουργών.

Στην προοπτική θεσμικής κατοχύρωσης της αξιολόγησης στο Δημόσιο.

Στην ανάγκη τερματισμού της υπερβολικής προεκλογικής πλειοδοσίας, μέσω υποχρεωτικής κοστολόγησης των προγραμμάτων των κομμάτων.

Παράλληλα, ο Πρωθυπουργός έχει εκφράσει τη θέση ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα πρέπει να εκλέγεται για μία ενιαία εξαετή θητεία, ώστε να αποφεύγονται πολιτικές εντάσεις γύρω από την ανανέωση της θητείας.

Η διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης (άρθρο 110 Σ.)

  1. Ποιοί μπορούν να προτείνουν αναθεώρηση

Η διαδικασία εκκινεί με πρόταση 50 τουλάχιστον βουλευτών. Η πρόταση πρέπει να προσδιορίζει ποια άρθρα προτείνεται να αναθεωρηθούν — όχι το περιεχόμενο της αναθεώρησης.

  1. Η πρώτη Βουλή (Βουλή που διαπιστώνει την ανάγκη αναθεώρησης)

Η Βουλή αυτή δεν αναθεωρεί. Απλώς αποφασίζει ότι «συντρέχει ανάγκη αναθεώρησης».

Η απόφαση λαμβάνεται:

Είτε με 3/5 (180 ψήφους) σε δύο ψηφοφορίες με απόσταση τουλάχιστον ενός μήνα μεταξύ τους.

Είτε με απλή πλειοψηφία (151 ψήφους) επίσης σε δύο ψηφοφορίες.

Η επιλογή της πλειοψηφίας καθορίζει τις απαιτήσεις της επόμενης Βουλής.

  1. Η δεύτερη Βουλή (Αναθεωρητική Βουλή)

Η αναθεώρηση πραγματοποιείται αποκλειστικά από τη Βουλή που θα προκύψει μετά τις επόμενες εκλογές.

Οι απαιτούμενες πλειοψηφίες είναι:

Αν η πρώτη Βουλή αποφάσισε με 180 ψήφους → η δεύτερη χρειάζεται 151 ψήφους.

Αν η πρώτη Βουλή αποφάσισε με 151 ψήφους → η δεύτερη χρειάζεται 180 ψήφους.

Αυτό το «αντίστροφο σύστημα» είναι ακριβώς αυτό που προβλέπει το άρθρο 110 Σ.

  1. Ποιά άρθρα δεν αναθεωρούνται

Το Σύνταγμα απαγορεύει την αναθεώρηση:

της βάσης και μορφής του πολιτεύματος (προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία),

των θεμελιωδών δικαιωμάτων,

της διάκρισης των εξουσιών.

Αυτές οι διατάξεις αποτελούν τον «σκληρό πυρήνα» του Συντάγματος.

  1. Χρονικά όρια

Μεταξύ των δύο Βουλών πρέπει να μεσολαβήσουν εκλογές. Δεν υπάρχει ανώτατο χρονικό όριο, αλλά η διαδικασία συνήθως εκτείνεται σε 1–2 έτη.

  1. Η αναθεώρηση δεν μπορεί να είναι συνεχής

Απαγορεύεται νέα αναθεώρηση πριν περάσει πενταετία από την προηγούμενη.

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr