Θύελλα αντιδράσεων στον δικηγορικό κόσμο για απόφαση που δεν αναγνώρισε τον πρόωρο τοκετό ως «ανωτέρα βία»

Η υπ’ αριθμόν 132/2026 απόφαση που εκδόθηκε από το Μονομελές Εφετείο Πειραιώς προκαλεί αντιδράσεις στη νομική κοινότητα καθώς αφορά τα όρια της «ανωτέρας βίας» σε περιπτώσεις μητρότητας. Σύμφωνα με το ιστορικό της υπόθεσης, η δικηγόρος μιας εταιρείας εισήχθη εσπευσμένα στο μαιευτήριο την 1η Ιανουαρίου 2025 για πρόωρο τοκετό στην 35η εβδομάδα της κύησης.

Το νεογέννητο εμφάνισε αναπνευστική δυσχέρεια και παρέμεινε στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ) μέχρι τις 6 Ιανουαρίου 2025. Στις 9 Ιανουαρίου 2025 διεξήχθη η προγραμματισμένη δίκη της εταιρείας στο Εφετείο Πειραιώς, στην οποία η δικηγόρος δεν παρέστη. Αποτέλεσμα της απουσίας ήταν η εταιρεία να δικαστεί χωρίς εκπροσώπηση και να χάσει την υπόθεση.

Το σκεπτικό της απόφασης

Η δικηγόρος ζήτησε στη συνέχεια την ακύρωση της απόφασης, υποστηρίζοντας ότι η απουσία της οφειλόταν σε ανωτέρα βία. Ωστόσο, η δικαστής του Εφετείου Πειραιώς απέρριψε το αίτημα, με το σκεπτικό να εστιάζει στην παράλειψη της δικηγόρου να προνοήσει για την αντικατάστασή της.

Συγκεκριμένα, η απόφαση αναφέρει ότι «δεν αποδείχθηκε ότι η πληρεξούσια δικηγόρος της ανακόπτουσας βρισκόταν σε τέτοια κατάσταση, σωματική ή πνευματική, που να καθιστά αδύνατη την ακόμη και απλή τηλεφωνική επικοινωνία με κάποιον συνεργάτη της ή έστω και με τον εντολέα της, προκειμένου να τον ενημερώσει για το κώλυμά της και να ζητήσει την ανάθεση της εκπροσώπησης σε τρίτο δικηγόρο».

Συνεχίζοντας την επιχειρηματολογία της, η δικαστής επισημαίνει ότι το γεγονός του τοκετού ήταν, σε κάποιο βαθμό, αναμενόμενο: «Η ως άνω πληρεξούσια δικηγόρος, ευρισκόμενη σε κατάσταση εγκυμοσύνης, όφειλε να έχει προβλέψει το ενδεχόμενο ακόμη και ενός πρόωρου τοκετού και να έχει μεριμνήσει εκ των προτέρων για την τύχη των υποθέσεών της, ενέργεια η οποία ήταν αναμενόμενη από τον μέσο συνετό δικηγόρο».

Η απόφαση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο πρόωρος τοκετός και η νοσηλεία του βρέφους «δεν συνιστούν γεγονός απρόβλεπτο που δεν μπορούσε να αποτραπεί ακόμη και με μέτρα άκρας επιμέλειας και σύνεσης».

Πρόωρος τοκετός ως «ανωτέρα βία»: Η παρέμβαση Κλάππα

Άμεση ήταν η αντίδραση του Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιά, Ηλία Κλάππα, ο οποίος σημείωσε πως η εν λόγω απόφαση «δημιουργεί σοβαρότατο προβληματισμό τόσο σε ανθρώπινο όσο και σε νομικό επίπεδο». Ο κ. Κλάππας υπογράμμισε ότι «η εφαρμογή του νόμου δεν είναι μία μηχανική διαδικασία, αλλά απαιτεί ενσυναίσθηση, κατανόηση και σεβασμό στη μητρότητα και στη γυναίκα δικηγόρο», συμπληρώνοντας πως ο πρόωρος τοκετός με επιπλοκές για το νεογνό «σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί συνήθης ή προβλέψιμη αδιαθεσία».

Συνεχίζοντας την παρέμβασή του, ο Πρόεδρος του ΔΣΠ υποστήριξε ότι η απόφαση προδίδει μια εσφαλμένη αντίληψη για τον ρόλο του δικηγόρου στη δικαστική διαδικασία. Σχολιάζοντας το σκεπτικό της δικαστού περί τηλεφωνικής ειδοποίησης συνεργάτη, δήλωσε κατηγορηματικά ότι «ο δικηγόρος δεν είναι διεκπεραιωτής, δεν είναι αναλώσιμος ούτε ανταλλάξιμος», ενώ υπενθύμισε πως σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κάθε πολίτης έχει δικαίωμα να επιλέγει ο ίδιος τον δικηγόρο του. «Κανένα δικαστήριο δεν μπορεί να επιβάλει σε έναν δικηγόρο να παραχωρήσει τη θέση του σε άλλον ή να υποχρεώσει έναν πολίτη να αλλάξει τον δικηγόρο του», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Κλάππας τόνισε επιπλέον ότι η επιτάχυνση της Δικαιοσύνης δεν μπορεί να οδηγεί σε άδικες καταστάσεις, επισημαίνοντας ότι «ο σεβασμός στη μητρότητα πρέπει να αποδεικνύεται στην πράξη και όχι μόνο στα λόγια». Κατέληξε μάλιστα στην ανάγκη λήψης μέτρων, αναφέροντας πως «αν αυτό δεν μπορεί να γίνει κατανοητό από τη νομολογία, θα πρέπει να υπάρξει ειδική νομοθετική πρωτοβουλία ώστε ο τοκετός και οι επιπλοκές στην εγκυμοσύνη της πληρεξούσιας δικηγόρου να θεωρούνται λόγος αναβολής και λόγος ανωτέρας βίας».

Η Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων

Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκε και η Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων, με ανακοίνωση που υπογράφουν ο Πρόεδρος Δημήτριος Γκαβέλας και ο Γενικός Γραμματέας Λουκάς Προυσανίδης. Όπως σημειώνουν, ο σεβασμός στη γυναίκα, μητέρα και δικηγόρο «παρέμεινε δυστυχώς για τον δικαστικό λειτουργό που εξέδωσε τη συγκεκριμένη απόφαση πουκάμισο αδειανό». Η Ένωση υπογραμμίζει ότι σε περίοδο υπογεννητικότητας η μητρότητα πρέπει να υποστηρίζεται στην πράξη και χαρακτήρισε τη λογική της απόφασης ως «στρεβλή αντίληψη» για τον ρόλο του συλλειτουργού της δικαιοσύνης, καλώντας την Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων να λάβει επίσημη θέση.

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr