Γιάννης Καρούζος: Ελάχιστη ημερήσια ανάπαυση εργαζομένων και υπερωριακή απασχόληση: Πρακτικά προβλήματα που ανακύπτουν από την εφαρμογή των διατάξεων

Ο ν. 5239/2025 «Δίκαιη Εργασία για όλους» εισάγει, μεταξύ άλλων, νέες ρυθμίσεις αναφορικά με την υπερωριακή απασχόληση, αυξάνοντας το ανώτατο ημερήσιο όριό της από τρεις (3) σε τέσσερις (4) ώρες. Παράλληλα, οι διατάξεις της ελληνικής εργατικής νομοθεσίας που καθιερώνουν ελάχιστη ημερήσια ανάπαυση έντεκα (11) ωρών εξακολουθούν να ισχύουν αμετάβλητες. Ωστόσο, η κατά γράμμα εφαρμογή και η ταυτόχρονη «σύμπλευση» των ανωτέρω ρυθμίσεων αναδεικνύεται, σε πρακτικό επίπεδο, ως ιδιαιτέρως δυσχερής, αν όχι ανέφικτη.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 3 του π.δ. 88/1999, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4093/2012 και κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 171 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), «για κάθε περίοδο είκοσι τεσσάρων (24) ωρών, η ελάχιστη ανάπαυση δεν μπορεί να είναι κατώτερη από έντεκα (11) συνεχείς ώρες. Η περίοδος των είκοσι τεσσάρων (24) ωρών αρχίζει την 00:01 και λήγει την 24:00 ώρα». Από τη διατύπωση της διάταξης συνάγεται ότι το «24ωρο», ως περίοδος αναφοράς για τον υπολογισμό της ελάχιστης ημερήσιας ανάπαυσης, ορίζεται με αυστηρά ημερολογιακά κριτήρια.

Ως εκ τούτου, εργαζόμενος που απασχολείται με πενθήμερο οκτάωρο και βάρδια από 00:00 έως 08:00 π.μ. δεν δύναται να επανέλθει σε εργασία πριν από τις 19:00 της ίδιας ημερολογιακής ημέρας, προκειμένου να τηρηθεί το ελάχιστο όριο ημερήσιας ανάπαυσης.

Στο ίδιο παράδειγμα, εάν ο εργαζόμενος απασχοληθεί επιπλέον τέσσερις (4) ώρες υπερωριακά, σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, η συνολική ημερήσια απασχόλησή του ανέρχεται σε δεκατρείς (13) ώρες και ολοκληρώνεται στη 13:00, ήτοι: οκτώ (8) ώρες συμφωνημένου ωραρίου, μία (1) ώρα υπερεργασίας και τέσσερις (4) ώρες υπερωρίας. Στον ανωτέρω χρόνο δεν συνυπολογίζονται τυχόν μη αμειβόμενα διαλείμματα, χρόνος προετοιμασίας, καθώς και χρόνος μετάβασης και αποχώρησης από την εργασία.

Εντούτοις, λαμβανομένης υπόψη της ως άνω ρύθμισης του άρθρου 171 Κ.Ε.Δ., η οποία θεσπίζει ημερολογιακό προσδιορισμό της περιόδου αναφοράς των είκοσι τεσσάρων (24) ωρών, η εφαρμογή του νεοεισαχθέντος «13ωρου» καθίσταται πρακτικά ανεφάρμοστη, καθώς δεν πληρούται η προϋπόθεση της ελάχιστης ημερήσιας ανάπαυσης των έντεκα (11) ωρών εντός της ίδιας ημερολογιακής ημέρας.

Διέξοδος στο ανωτέρω πρακτικό ζήτημα δύναται να αναζητηθεί στις διατάξεις της Ερμηνευτικής Ανακοίνωσης 2017/C 165/01 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί της Οδηγίας 2003/88/ΕΚ, η οποία αφορά στα χρονικά όρια εργασίας. Σύμφωνα με την εν λόγω ανακοίνωση, ο χρονικός προσδιορισμός της έναρξης και της λήξης της περιόδου ημερήσιας ανάπαυσης δεν δύναται να βασίζεται σε ημερολογιακά κριτήρια, αλλά πρέπει να υπολογίζεται σε συνάρτηση με τον χρόνο λήξης της ημερήσιας απασχόλησης. Κατά συνέπεια, η ελάχιστη ημερήσια ανάπαυση αρχίζει από τη στιγμή ολοκλήρωσης της εργασίας και όχι από ένα προκαθορισμένο χρονικό σημείο του ημερολογιακού 24ώρου.

Συνεπώς, η ορθή και σύμφωνη με το ενωσιακό δίκαιο ερμηνεία των διατάξεων περί ημερήσιας ανάπαυσης καθίσταται αναγκαία, προκειμένου οι νέες ρυθμίσεις περί υπερωριακής απασχόλησης να καταστούν λειτουργικές στην πράξη, χωρίς να διακυβεύεται ο προστατευτικός τους χαρακτήρας υπέρ της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.

Πηγή: Δικηγόρος Εργατολόγος

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr