Παρέμβαση Δ. Λυρίτση στο dikastiko.gr για την απόφαση του Αρείου Πάγου: Η επίπλαστη συζήτηση περί «αναδρομικότητας» και η «επιστροφή χρημάτων» στους δανειολήπτες

Η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον Νόμο Κατσέλη (3869/2010) έρχεται να επιλύσει οριστικά μια μακροχρόνια αδικία εις βάρος χιλιάδων δανειοληπτών, κρίνοντας ότι ο τόκος στις δικαστικές ρυθμίσεις πρέπει να υπολογίζεται αποκλειστικά επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου. Ωστόσο, η πλευρά των πιστωτών επιχειρεί πλέον να μετατοπίσει τη συζήτηση στο ζήτημα της χρονικής ισχύος αυτής της ερμηνείας, εγείροντας προσκόμματα περί «μη αναδρομικότητας».

Αναλύοντας τα δεδομένα στο dikastiko.gr, ο Δημήτρης Λυρίτσης, μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ και παραστάς δικηγόρος στην ιστορική συνεδρίαση της Ολομέλεια, υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη στρατηγική των funds στερείται νομικού ερείσματος. Όπως εξηγεί, η κρίση του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει αμιγώς διαγνωστικό χαρακτήρα, καθώς δεν θεσπίζει έναν νέο κανόνα, αλλά αποσαφηνίζει ποιος ήταν ο νόμιμος τρόπος εφαρμογής του νόμου από την πρώτη στιγμή της ισχύος του. Κατά συνέπεια, δεν υφίσταται δυνατότητα «χρονικού τεμαχισμού» της ερμηνείας, ούτε δημιουργία δύο διαφορετικών ταχυτήτων νομιμότητας.

Παράλληλα, ο γνωστός δικηγόρος χαρακτηρίζει ως «νομικά εσφαλμένη» και «εκ του πονηρού» τη διάκριση που επιχειρείται μεταξύ σταθερού και κυμαινόμενου επιτοκίου. Δεδομένου ότι η συντριπτική πλειονότητα των αποφάσεων του Νόμου Κατσέλη (άνω του 95%) προβλέπει κυμαινόμενο επιτόκιο, κάθε προσπάθεια εξαίρεσής τους αποτελεί συντεταγμένη απόπειρα να περιοριστούν οι οικονομικές συνέπειες για τους πιστωτές και να ακυρωθεί στην πράξη η αποκατάσταση της δικαιοσύνης.

Καταλήγοντας, ο κ. Λυρίτσης καλεί σε ψυχραιμία και επιστροφή στη νομική επιχειρηματολογία, μακριά από τεχνητές δραματοποιήσεις. Η παρέμβασή του καθιστά σαφές ότι η απόφαση του Αρείου Πάγου ανοίγει πλέον τον δρόμο για τον λογιστικό επανυπολογισμό των χρεών και την ανακούφιση των νοικοκυριών που, για χρόνια, επιβαρύνονταν με εξοντωτικούς τόκους που καθιστούσαν την αποπληρωμή του δανείου τους πρακτικά ανέφικτη.

Αναλυτικά η παρέμβαση του δικηγόρου Δημήτρη Λυρίτση στο dikastiko.gr

Η δημόσια συζήτηση περί «αναδρομικής ισχύος» της επικείμενης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου παρερμηνεύει τόσο το αντικείμενο της δίκης όσο και τη φύση της δικαστικής κρίσης.

1. Το αντικείμενο της δίκης καθορίζεται αποκλειστικά από το παραπεμπτικό.

Κατά το άρθρο 20Α ΚΠολΔ, η Ολομέλεια επιλαμβάνεται συγκεκριμένου νομικού ζητήματος, όπως αυτό προσδιορίζεται στην πράξη παραπομπής. Το δικαστήριο δεν διαθέτει κανονιστική αρμοδιότητα ούτε αποφαίνεται ultra petita. Το παραπεμπτικό ερώτημα αφορά αποκλειστικά τον ορθό τρόπο ερμηνείας της δικαστικής απόφασης υπαγωγής του ν. 3869/2010 ως προς τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου.

Δεν περιλαμβάνεται, ούτε θα μπορούσε να περιληφθεί, ερώτημα περί χρονικής ισχύος της ερμηνείας, αναδρομικής ή μη εφαρμογής, διαφοροποίησης κατηγοριών επιτοκίων.

Η επίκληση «αναδρομικότητας» εκφεύγει του αντικειμένου της κρίσης της Ολ.ΑΠ και δεν αποτελεί νομικό ζήτημα που τίθεται ενώπιον της.

2. Η ερμηνευτική κρίση δεν έχει κανονιστικό χαρακτήρα ex nunc.

Η Ολομέλεια δεν θεσπίζει νέο κανόνα δικαίου. Δεν εισάγει μεταβατική ρύθμιση. Δεν μεταβάλλει το περιεχόμενο της δικαστικής ρύθμισης. Η αναιρετική κρίση έχει διαγνωστικό και μόνο χαρακτήρα, αποσαφηνίζει ποιος είναι ο ορθός, δηλαδή ο νόμιμος τρόπος εφαρμογής της δικαστικής απόφασης. Εφόσον κρίνεται ότι ο εκτοκισμός γίνεται επί της δόσης, αυτός ήταν εξαρχής ο νόμιμος τρόπος εφαρμογής της απόφασης και δεν υφίσταται δυνατότητα διπλής νομιμότητας (μία μέχρι σήμερα και άλλη από τη δημοσίευση), χρονικού τεμαχισμού της ερμηνείας, δημιουργίας νέας έννομης κατάστασης. Η αποκατάσταση της ορθής εφαρμογής δεν συνιστά αναδρομική ισχύ αλλά διαπίστωση του ήδη ισχύοντος δικαίου.

3. Η ενιαία κρίση της Ολομέλειας 

Η διάκριση που επιχειρείται στη δημόσια συζήτηση μεταξύ σταθερού και κυμαινόμενου επιτοκίου είναι νομικά εσφαλμένη ως προς το σημείο αναφοράς.

Η απόφαση του ν. 3869/2010 αναμορφώνει την ενοχική σχέση, καθορίζει το ύψος της οφειλής, προσδιορίζει τον τρόπο αποπληρωμής, ορίζει το επιτόκιο (σταθερό ή κυμαινόμενο) που θα διέπει τη ρύθμιση. Επομένως, το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς ερμηνεύεται ο τρόπος εκτοκισμού που ορίζει η ίδια η δικαστική απόφαση. Η κρίση της Ολομέλειας είναι ενιαία και  αφορά τον τρόπο εκτοκισμού ως στοιχείο της δικαστικής ρύθμισης. Δεν διαχωρίζεται ανάλογα με τον τύπο επιτοκίου που προβλέπει η απόφαση, ούτε δημιουργεί διαφορετικά καθεστώτα νομιμότητας. Η νομιμότητα της εφαρμογής της δικαστικής απόφασης είναι μία.

Άλλωστε, το ζήτημα τίθεται εκ του πονηρού. Οι δικαστικές αποφάσεις του ν. 3869/2010 σε ποσοστό που υπερβαίνει το 95% προβλέπουν αποπληρωμή με κυμαινόμενο επιτόκιο. Η επιχειρούμενη διάκριση οδηγεί στην πράξη σε δραστικό περιορισμό του πεδίου εφαρμογής της ερμηνείας και αποτελεί συντεταγμένη προσπάθεια περιορισμού της έκτασης της αποκατάστασης της νομιμότητας και μη ανεκτή απόπειρα μείωσης της οικονομικής επίπτωσης για τα funds,

Τέλος θα έλεγα ότι η δημόσια συζήτηση οφείλει να παραμείνει στο πεδίο της νομικής επιχειρηματολογίας και όχι να διολισθήσει σε τεχνητές δραματοποιήσεις.

Συνιστάται ψυχραιμία από όλους, κυρίως από τους πιστωτές που επικαλούνται έωλα, άστοχα και ενίοτε νομικά αβάσιμα επιχειρήματα με προφανή στόχευση να περιορίσουν τις συνέπειες μιας  δυσμενούς γι’ αυτούς δικαστικής κρίσης.

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr