Σουζάνα Κλημεντίδη: ΣτΕ: Παράνομη διοικητική πράξη μπορεί να ανακληθεί εντός πενταετίας, παρά την καλή πίστη του διοικουμένου

Μια σημαντική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (Δ’ Τμήμα), με την απόφαση ΣτΕ Δ΄ 2257/2025, ξεκαθαρίζει εκ νέου το πλαίσιο για την ανάκληση παράνομων διοικητικών πράξεων από τη Διοίκηση, εντός της νόμιμης πενταετίας, ενισχύοντας την αρχή της νομιμότητας υπεράνω της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης του διοικουμένου.

Η απόφαση αυτή επισημαίνει ότι η Διοίκηση διατηρεί το δικαίωμα να ανακαλέσει μια πράξη της που είναι παράνομη, εντός πέντε ετών από την έκδοσή της, χωρίς να λαμβάνει υπόψη την καλή πίστη του διοικουμένου, υπέρ του οποίου είχε εκδοθεί η πράξη, και χωρίς να συνεκτιμά εάν η βλάβη που επέρχεται από την ανάκληση είναι δυσανάλογη σε σχέση με το όφελος για το δημόσιο συμφέρον.

Στην συγκεκριμένη υπόθεση, το Δικαστήριο ανέλυσε τη νομιμότητα μιας ανακλητικής πράξης που εκδόθηκε περίπου ένα έτος μετά την ανακαλούμενη πράξη. Ειδικότερα, η αιτούσα υποστήριξε ότι η ανακλητική πράξη παραβίαζε την αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και ότι δεν ήταν υπεύθυνη για την παράνομη έκδοση της αρχικής πράξης. Το Δικαστήριο, ωστόσο, απέρριψε αυτούς τους ισχυρισμούς, κρίνoντας ότι η Διοίκηση δεν κωλύεται να ανακαλέσει την παράνομη πράξη, ακόμα και αν η αιτούσα δεν έχει υπαιτιότητα.

Το Δικαστήριο εξέτασε επίσης το ζήτημα της κατάχρησης εξουσίας και απέρριψε τον σχετικό ισχυρισμό της αιτούσας, κρίνοντας ότι η ανακλητική πράξη δεν εξυπηρετούσε παράνομα συμφέροντα. Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του ΣτΕ, η στοιχειοθέτηση της κατάχρησης εξουσίας απαιτεί αποδείξεις ότι η πράξη εκδόθηκε με σκοπό καταφανώς διαφορετικό από εκείνον που προέβλεπε ο νόμος, κάτι που δεν αποδείχθηκε στην παρούσα υπόθεση.

Η απόφαση του ΣτΕ υπογραμμίζει στην πραγματικότητα την εξουσία της Διοίκησης να διορθώνει παράνομες πράξεις, διασφαλίζοντας ότι το δημόσιο συμφέρον και η αρχή της νομιμότητας παραμένουν υπεράνω των προστατευόμενων συμφερόντων των διοικουμένων. Επιπλέον, η απόφαση ξεκαθαρίζει ότι η Διοίκηση δεν υποχρεούται να συνεκτιμά τις συνέπειες της ανάκλησης για τον διοικούμενο, εφόσον η πράξη που ανακαλείται είναι παράνομη. Αυτή η απόφαση επαναφέρει την προτεραιότητα της νομιμότητας και της δημόσιας διοίκησης έναντι άλλων συμφερόντων.

Η απόφαση ενισχύει τη θέση της Διοίκησης στην άσκηση των εξουσιών της και την προστασία της διοικητικής ηθικής, καθώς και τον περιορισμό της δυνατότητας του διοικουμένου να επικαλείται τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη για την υπεράσπιση παράνομων πράξεων.

*Της Σουζάνας Κλημεντίδη, δικηγόρου

Ακολουθήστε το dikastiko.gr στο Google News και δείτε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Διαβάστε όλες τις τελευταίες ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο dikastiko.gr